Δημοφιλείς ξένες κοπές Μ/Ο, Α/Ο στο ελληνικό κρεοπωλείο
από το τμήμα του κόντρα
Β΄ Μέρος
Η κόντρα βρίσκεται στο πίσω μέρος της ράχης, στην οσφυϊκή μοίρα (νεφραμιά) του βόειου σφάγιου, θεωρητικά αποτελείται απο τα δυο τελευταία πλευρά (οδηγούνται σαν μπριζόλες Μ/Ο ή Α/Ο για ψήσιμο), τους 6 οσφυϊκούς σπονδύλους και το φιλέτο, αλλα στην πράξη και για τις κοπές που ενδιαφέρουν τους καταναλωτές εννοούμε μόνο τους έξι οσφυϊκούς σπόνδυλους μαζί με το φιλέτο, αυτοί τελειώνουν στο κιλότο το χονδροτεμάχιο του μπουτιού. Αποτελείται απο τρία τεμάχια κρέατος που είναι κολλημένα στα οστά των σπονδύλων αυτών, ο επιμήκης ραχιαίος μυς το κεντρικό τριγωνικό μάτι του κόντρα, ένας μυς που χρησιμοποιείται ελάχιστα από το ζώο δεν ασκείται έτσι ο συνδετικός ιστός του δεν είναι σκληρός ούτε και το κρέας που είναι τρυφερό. Στη βάση των οσφυϊκών σπονδύλων βρίσκεται ο μείζων ψωίτης μυς το γνωστό μας φιλέτο, κολλημένο δίπλα του κατά μήκος υπάρχει ο ελάσσων ψωίτης μυς, το παραφίλετο και τα δυο αυτά τεμάχια κρέατος είναι τρυφερά για τους ίδιους λόγους που είναι το κόντρα, το παραφίλετο οδηγείται στον κιμά ή για σουβλάκι ενώ το φιλέτο οδηγείται για ψήσιμο.
Η κόντρα είναι από τα πιο εκλεκτά χονδροτεμάχια, δίνει μπριζόλες Μ/Ο ή Α/Ο (με ή άνευ οστού) με φιλέτο και χωρίς φιλέτο τρυφερές για ψήσιμο στη σχάρα ή γκριλ, και το γνωστό και αγαπημένο σε ξένους καταναλωτές roastbeef ψητό για φούρνο. Ανάλογα με την φυλή του ζώου απο την οποία προέρχεται χαρακτηρίζεται απο το λίγο λίπος ή απο το άφθονο ενδομυϊκό – μαρμαρωτό, κατανεμημένο ομοιόμορφα, και την λεπτή μυική ίνα, δεν θα πρέπει όμως οι μπριζόλες του να παραψήνονται για να διατηρούν τα υγρά τους και την τρυφερότητά τους, η κατάλληλη θερμοκρασία είναι medium rare, στην υψηλή θερμοκρασία Well-done αυτά τα δυο στοιχεία καταστρέφονται, χάνουν τα περισσότερα υγρά και οι μυϊκές ίνες σκληραίνουν υπερβολικά με αποτέλεσμα να παίρνουμε μια σκληρή μπριζόλα. Πριν απο πολλά χρόνια υπήρχε στη περιοχή της Λάρισας μια χασαποταβέρνα ονομαστή για τα τρυφερά, ζουμερά και νόστιμα ψητά κρέατα της, το μυστικό ήταν στο χοιρινό λίπος με το οποίο ο ψήστης τύλιγε τα κρέατα κατά το ψήσιμο, βέβαια πριν φτάσουν αυτά στο τραπέζι του πελάτη αφαιρούσε τα υπολείμματα του λίπους.
Η κόντρα δίνει τις πιο γνωστές κοπές παγκοσμίως που έχουν πολλές και διαφορετικές εμπορικές κρεοπωλικές ονομασίες που συγχέονται μεταξύ Αμερικάνων, Βρετανών, Καναδών, Ιρλανδών και Αυστραλών καταναλωτών και κρεοπωλών. Στις κοπές της Μ/Ο έχουμε την T-bone & Porterhouse. Στις κοπές της Α/Ο και χωρίς φιλέτο έχουμε διάφορες ονομασίες, στα αγγλικά Sirloin Steak ή Striploin, στα γαλλικά contre-filet, στα ιταλικά contro-filetto, στα ελληνικά κόντρα φιλέτο. Σύμφωνα με την National Cattlemen's Association USA (Εθνική Ένωση Κτηνοτρόφων των ΗΠΑ), διατίθεται στην αγορά των ΗΠΑ με διάφορες ονομασίες, όπως New York strip, ambassador steak, boneless club steak, hotel-style steak, Kansas City steak, New York steak και veiny steak. Το γνωστό εστιατόριο Delmonico's, το οποίο άνοιξε στη Νέα Υόρκη το 1827, προσέφερε ένα από τα χαρακτηριστικά πιάτα του το Delmonico steak. Λόγω της σύνδεσής του με την πόλη, αναφέρεται συχνότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες ως New York strip steak. Στη Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία, είναι γνωστό ως sirloin (striploin steak) και περιλαμβάνεται στο Handbook of Australian Meat με τους κωδικούς 2140 έως 2143. Στο Ηνωμένο Βασίλειο ονομάζεται sirloin και στην Ιρλανδία ονομάζεται striploin. Η διαφορά της γαλλικής ονομασίας entrecote απο την contre-filet, ειναι ότι η πρώτη είναι φέτα Α/Ο απο τις σκεπαστές μπριζόλες 6ο-13ο σπόνδυλο, η δεύτερη είναι φέτα Α/Ο απο την κόντρα.
Sirloin Steak. Striploin. Contre-filet. Controfiletto. Κόντρα φιλέτο,
με ενδομυϊκό λίπος - μαρμαρωτό
T-bone & Porterhouse
Πρόκειται για τις δυο κλασσικές αμερικανικές κοπές Μ/Ο απο το κόντρα με φιλέτο. Περισσότερο γνωστή η T-bone, ονομάζεται έτσι διότι έχει το οστό -σπόνδυλο σχήματος Τ, (Τ-bone Τ- οστό). Οι δυο τους διαφέρουν στο μέγεθος της φέτας του φιλέτου.
Η porterhouse πήρε το όνομά της από τις αμερικανικές δημοφιλείς και πολυσύχναστες ταβέρνες και chophouses του 19ου αιώνα, που συχνά ονομάζονταν "porter houses" και σέρβιραν σε αυτές αυτή τη μεγάλη μπριζόλα μαζί με τη δημοφιλή μπύρα porter.
Σύμφωνα με το USDA (U.S. Department of Agriculture, Αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας) και οι δυο αυτός μπριζόλες κόβονται ανά οσφυϊκό σπόνδυλο. Η T-bone κόβεται από τον 1ο – 2ο – 3ο – 4ο και Οι Porterhouse απο τον 5ο και 6ο. Άρα μια κόντρα δίνει συνολικά 4 μπριζόλες Τ-bon και 2 porterhouse.
Τα μεγέθη κοπής T-bone, Porterhouse σύμφωνα με το USDA πρέπει να είναι. Πλάτος φέτας φιλέτου Τ-bone τουλάχιστον 1.3 cm, ½ inches. Porterhouse τουλάχιστον 3.2 cm, 1,25 inches. Καλύτερα να κόβουμε σε κορδέλα για να ρυθμίζουμε το πάχος που προτιμούμε.
Το πάχος φέτας μπριζόλας T-bone & Porterhouse πρέπει να είναι τουλάχιστον 3 cm, 1,5 inches καλύτερα 5 cm, 2 inches. Η Porterhouse είναι ουσιαστικά μια μεγαλύτερη, πιο απολαυστική εκδοχή της μπριζόλας T-bone, επειδή η φέτα του φιλέτου σε αυτή προέρχεται απο την κεφαλή του που είναι πιο ογκώδης απο το σώμα. Οι αμερικανοί λένε, μια Porterhouse είναι T-bone αλλα μια T-bone δεν είναι Porterhouse.
Bistecca fiorentina
Υπάρχει μια ιταλική κοπή, εκδοχή των προηγούμενων 2 κοπών η Bistecca Fiorentina ένα από τα πιο διάσημα πιάτα στην κουζίνα της Τοσκάνης παλαιά απο την εποχή της αναγέννησης. Και αυτή ετοιμάζεται απο την κόντρα, η κοπή γίνεται ανά οσφυϊκό σπόνδυλο 1ο - 6ο με τμήμα του φιλέτου.
Σύμφωνα με την Academia internazionale gastronomi & Sommeliers, τον ιταλικό οργανισμό που εστιάζει στην εκπαίδευση, την ανάδειξη και την προώθηση της κουλτούρας του κρασιού και της γαστρονομίας, το πάχος κοπής πρέπει να είναι 5 – 6 cm, ή 3 δάχτυλα τουλάχιστον, το βάρος της ειναι 1-1,5 kg. Αρκετή για 2 άτομα, επειδή είναι αρκετά ογκώδης πρέπει να ψήνεται και απο την πλευρά του οστού σε όρθια θέση, συνήθως σερβίρεται μόνο με μια σαλάτα ρόκας.
.
Tagliata
Η κοπή tagliata έχει τις ρίζες της και αυτή στην περιοχή της Τοσκάνης παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1973 στην Πίζα από τον σεφ Sergio Lorenzi, που έφερε επανάσταση στον τρόπο που σερβίρεται μια μπριζόλα ψήνοντας και κόβοντάς τη σε λωρίδες πριν το σερβίρισμα. Παραδοσιακά ετοιμάζεται απο κόντρα κυρίως φυλής Chianina. Γεννήθηκε ως μια πρακτική και νόστιμη παραλλαγή της κλασικής φλωρεντινής μπριζόλας χωρίς οστό. Ετοιμάζεται και απο άλλα λεπτά, άπαχα τεμάχια απο το μπούτι όπως ουρά, κιλότο, τρανς, στρογγυλό, ή απο τις σκεπαστές μπριζόλες (6ος-12ος σπόνδυλος). Δεδομένης της επιτυχίας που είχε στην Ιταλία η κοπή αυτή μεταφέρθηκε στις χοίρινες μπριζόλες καρέ Α/Ο και σε μπούτι κοτόπουλο. Πριν απο το σερβίρισμα μπορεί να γίνει κοπή σε λωρίδες διαγώνιες ή οριζόντιες πάχους 1/2 1cm.
Κλασικά γαρνίρεται με φρέσκα φύλλα ρόκας, κομμένες φέτες ντοματίνια, νιφάδες παρμεζάνας, χοντρό αλάτι, εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και μερικές σταγόνες παλαιωμένου βαλσάμικου, ή απλά με λίγο δεντρολίβανο.
Όλες οι παραπάνω κοπές ετοιμάζονται με βάση τα μεγέθη που αναφέρουν οι κανόνες τεμαχισμού των χωρών προέλευσης. Για τα ελληνικά δεδομένα μπορούν οι έλληνες κρεοπώλες να ακολουθήσουν το κλασσικό ελληνικό μέτρο του ενός κρεοπωλικού δαχτύλου περίπου 2 εκατοστά.
Σημείωση: Λογω του όγκου του σημερινού άρθρου, το φιλέτο θα το παρουσιάσουμε όπως του αξίζει σε ένα ξεχωριστό άρθρο.